Lock-in ontstaat zelden door één beslissing. Het groeit via API's, dataformaten, managed diensten, kennis en contracten — meestal zonder dat iemand het opmerkt.
Iedere architectuur kent afhankelijkheden, ook wanneer zij open standaarden gebruikt. Het doel is daarom bewuste, beheersbare afhankelijkheid. Leg per dienst vast welk alternatief bestaat, of data overdraagbaar is en hoeveel aanpassing een overstap vraagt. Test de belangrijkste aannames voordat ze een kritiek probleem worden.
Lees hoe je afhankelijkheden testLock-in zit in de prijs van veranderen: code aanpassen, data omzetten, kennis opbouwen en de operatie opnieuw organiseren. We maken die veranderkosten zichtbaar en bepalen waar het loont om ze te verlagen.
Een gespecialiseerde dienst kan ontwikkeling versnellen of operationeel werk besparen. Dat voordeel hoort in de afweging. We onderzoeken hoe belangrijk de dienst is, hoeveel applicatiecode erop leunt en welke alternatieven werkelijk bruikbaar zijn. Een bewuste afhankelijkheid met een duidelijke eigenaar is iets anders dan een cruciaal onderdeel dat niemand meer durft aan te raken.
Dataformaten, identiteiten, netwerkvoorzieningen en beheerprocessen kunnen een verhuizing complexer maken dan de applicatie zelf. Daarom kijken we naar de hele keten. Ook documentatie en kennis tellen mee: als alleen de huidige leverancier weet hoe de omgeving opgebouwd is, blijft de organisatie afhankelijk ondanks het gebruik van open-sourcecomponenten.
We kiezen waar een grens of standaard extra waarde oplevert. Bijvoorbeeld door domeinlogica te scheiden van een leverancierspecifieke API, exports bruikbaar te maken of configuratie als code vast te leggen. Overal abstractielagen toevoegen maakt software juist ingewikkelder. De investering moet passen bij de waarschijnlijkheid en de impact van een toekomstige verandering.
/01
/02
Portabiliteit is geen eigenschap die je aanzet, maar een reeks ontwerpkeuzes die je bewust maakt en onderhoudt.
/03
Sommige afhankelijkheden zijn het waard. Een managed database bespaart beheer; een gespecialiseerde dienst levert functionaliteit die zelf bouwen niet rechtvaardigt.
Het verschil zit in de vraag of je weet wat het kost om eruit te komen. Dat maakt een afhankelijkheid een keuze in plaats van een verrassing.
/kanttekening
Portabiliteit is niet gratis: abstractielagen en standaarden vragen onderhoud en leveren soms functionaliteit in. En geen enkele architectuur voorkomt elke afhankelijkheid — het doel is er grip op houden, niet ze uitbannen.